OLIVISIMO

Erken hasat zeytinyağı nedir? Geç hasattan 5 farkı

Kısa cevap

Erken hasat zeytinyağı, zeytinler olgunlaşıp morarmadan, genellikle ekim ayında yeşilken toplanarak üretilen yağdır. Aynı miktar yağ için daha çok zeytin gerekir; karşılığında yağ daha yeşil, daha aromatik, daha acı ve yakıcı olur ve biyofenol değeri daha yüksektir.

Koyu taş üzerinde yeşil erken hasat zeytinleri ve mor geç hasat zeytinleri, aralarında iki kâse zeytinyağı

Erken hasat ne zaman yapılır?

Zeytin dalda yeşilden mora, sonra siyaha döner. Erken hasat, bu renk değişimi başlamadan ya da daha en başındayken yapılır. Türkiye’de Gemlik ve Güney Marmara yöresinde bu, çoğunlukla ekim ayının başı demektir. Ege’de çeşide göre ekim–kasım arasına yayılır.

Bu dönemde zeytin hâlâ serttir, suyu fazla, yağı azdır. Üretici bilerek verimden vazgeçer; çünkü yağın aroması, rengi ve antioksidan değeri tam bu aşamada en yüksektir.

Erken ve geç hasat arasındaki 5 fark

Erken hasat Geç hasat
Zeytin Yeşil, sert Mor–siyah, olgun
Verim Düşük: 1 litre için daha çok zeytin Yüksek
Renk Yeşil, yeşil-altın Altın sarısı
Tat Taze çimen, domates sapı; belirgin acılık ve yakıcılık Yumuşak, tatlımsı, hafif
Biyofenol Daha yüksek Daha düşük

Verim farkı bölgeye, çeşide ve yılın iklimine göre değişir; ama yön hep aynıdır: zeytin ne kadar erken toplanırsa, bir litre yağ için o kadar çok zeytin gerekir.

Acılık ve yakıcılık kusur mu?

Hayır. Zeytinyağı tadım panelleri acılığı (bitter) ve yakıcılığı (pungent) olumlu özellik olarak puanlar. Boğazın arkasında hissedilen o hafif yanma, büyük ölçüde oleokantal adlı bir polifenolden gelir. Erken hasat bir yağı ilk kez tadan biri bunu şaşırtıcı bulabilir; birkaç yudumdan sonra damak alışır ve geç hasat yağlar “düz” gelmeye başlar.

Asıl kusurlar başkadır: küf, ekşime, metal ya da bayat ceviz kokusu. Bunlar yağın kötü saklandığını veya zeytinin bekletildiğini gösterir.

Neden daha pahalı?

Üç nedeni var:

  1. Daha çok zeytin: Yeşil zeytinin yağ oranı düşüktür.
  2. Kısa hasat penceresi: Zeytin birkaç hafta içinde renk değiştirir; hasat hızlı ve çoğu zaman elle yapılır.
  3. Bekletmeden sıkım: Aromayı korumak için zeytin aynı gün işlenmelidir.

Nasıl kullanılır?

Erken hasat yağ, mutfakta her işe yarar ama parladığı yer çiğ kullanımdır: salatalar, sıcak ekmek, humus, mercimek çorbasının üstü, ızgara sebze ve balığın son dokunuşu. Pişirmede de güvenle kullanılır; ayrıntısı için zeytinyağıyla kızartma yazımıza bakabilirsiniz.

Olivisimo’da erken hasat

Olivisimo’nun zeytinleri Gemlik yöresinden, ekim başında, henüz yeşilken toplanır ve bekletilmeden soğuk sıkımla işlenir. Parti 1 için akredite laboratuvarda ölçülen toplam biyofenol değeri 219 mg/kg, oleik asit oranı %72,41’dir. Ayrıntılar ürün sayfasında.

Sık sorulanlar

Erken hasat zeytinyağı neden acı?

Acılık ve boğazdaki yakıcılık, yeşil zeytinde bol bulunan polifenollerden gelir. Kusur değil, taze ve erken toplanmış bir yağın işaretidir.

Erken hasat zeytinyağı yemekte kullanılır mı?

Evet, ısıya dayanıklıdır. Yine de yoğun aromasını en iyi salata, ekmek ve yemeğin son dokunuşu gibi çiğ kullanımlarda hissedersiniz.

Erken hasat zeytinyağı neden daha pahalı?

Yeşil zeytinin yağ oranı düşüktür; aynı miktar yağ için daha çok zeytin işlenir. Hasat da daha kısa bir zaman aralığında, çoğu zaman elle yapılır.